Statki, które nosiły imię "Wieluń" ARCHIWALNE ZDJĘCIA

M. Stadnicki, M. Kopańska
NAC/Okładka magazynu Morze/wikipedia.pl/archiwum M. Kopańskiej
Udostępnij:
Mimo, że Wieluń z morzem niewiele ma wspólnego, to jednak w historii pływały statki z imieniem naszego miasta. Pierwszą z takich jednostek był statek SS "Wieluń" (wcześniej SS "Wilno" i pod taką nazwą znajdziecie jego zdjęcia w naszej galerii), z którego we wrześniu 1951 r. w Sztokholmie ku wolności uciekł kucharz Stanisław Kulka. Kolejnym statkiem noszącym nazwę naszego miasta był MS Wieluń, którego matką chrzestną była Jadwiga Poznerowicz, żona długoletniego dyrektora ZUGiL-u. Drugi ze statków został zwodowany w lipcu 1979 roku.

Spis treści

Po morzach pływały niegdyś statki, które nosiły imię "Wieluń", choć miasto z morzem za wiele wspólnego nie ma. Pierwszy z takich okrętów został zwodowany w 1926 roku. Początkowo nosił nazwę SS "Wilno" i był jednostką Polskiej Marynarki Handlowej. Rok po wodowaniu statek, jako pierwszy w historii wszedł do będącego jeszcze w budowie portu w Gdyni.

Okręt otrzymał nazwę "Wieluń" w 1949 roku i pływał pod nią aż do wycofania ze służby w 1958 roku.

Kucharz Stanisław Kulka ucieka z "Wielunia" ku wolności

W 1951 roku, jak podaje dr. hab. Janusz Wróbel z łódzkiego IPN w artykule "Przez Bałtyk ku wolności", z parowca "Wieluń" uciekł kucharz Stanisław Kulka, co wywołało wściekłość władz Polski Ludowej.
W czasach powojennych, jak pisze Wróbel, na okrętach pracowali oficerowie kulturalno-oświatowi, którzy obserwowali załogę i informowali Ministerstwo Żeglugi o niepoprawnych politycznie wypowiedziach, czy niewłaściwych zachowaniach członków załogi.

„Stalinizacja” PMH i złe warunki materialne skłaniały wielu marynarzy do ucieczek w portach zachodnich, co było stałym utrapieniem władz komunistycznych aż do połowy lat pięćdziesiątych XX w. Każdy fakt ucieczki polskiego marynarza był dowodem na to, że w Polsce panuje terror i bieda, a społeczeństwo nienawidzi narzuconego przez Sowiety reżimu - czytamy w artykule "Przez Bałtyk ku wolności" Janusza Wróbla.

Do ucieczki Stanisława Kulki doszło w Sztokholmie. Oficer kulturalno-oświatowy został poinformowany o planach ucieczki Kulki przez kobietę, z którą kucharz się spotykał.
Stanisław Kulka został zatrzymany, gdy po zmroku podjął próbę ucieczki z "Wielunia", a na tym jednak historia się nie skończyła.

Dwa dni po zatrzymaniu Kulki na pokład "Wielunia" weszli szwedzcy celnicy, których kontrola nie wyglądała na rutynową, a niedługo później na statku pojawili się policjanci.

"Wieluń" gotował się do odpłynięcia, ale zanim to nastąpiło, na statku pojawiło się czterech policjantów z komisarzem Danielsonem na czele. Oświadczył on, że do policji trafiło doniesienie „narzeczonej Stanisława Kulki”, iż został on pobity i uwięziony na statku, w związku z czym zamierza ustalić, czy nie popełniono przestępstwa. Dowództwo statku nie zamierzało podporządkować się życzeniu komisarza, argumentując, że sprawa Kulki jest wewnętrznym problemem, a statek jest polskim terytorium i nie podlega jurysdykcji władz szwedzkich - pisze Jan Wróbel w artykule "Przez Bałtyk ku wolności".

Komisarzowi mimo oporu dowództwa okrętu udało się spotkać i porozmawiać ze Stanisławem Kulką, który potwierdził, że jest uchodźcą politycznym. Komisarz chciał sprowadzić kucharza na ląd, czemu sprzeciwił się zaangażowany w sprawę ówczesny konsul polski w Sztokholmie.

Szwedzki policjant nie zamierzał się poddać i zagroził użyciem siły, co też się stało.

Pół godziny później na nabrzeże zajechało 12 samochodów policyjnych z policją mundurową, pojawili się również cywilni agenci, a w nieco większej odległości rezerwowy pododdział policji. Szwedzki komisarz raz jeszcze zażądał wydania Stanisława Kulki. Gdy i tym razem spotkał się z odmową, 20 policjantów z pałkami w dłoniach wkroczyło na pokład „Wielunia”. Sytuacja stała się naprawdę groźna, gdyż dowódca oddziału wyciągnął pistolet - czytamy w artykule "Przez Bałtyk ku wolności".

Ostatecznie górą byli szwedzcy policjanci i Stanisław Kulka, którego udało się sprowadzić na ląd.

Więcej o tej historii przeczytacie w artykule Przez Bałtyk ku wolności.

Okręt SS Wieluń, na pokładzie którego rozegrała się ta historią został wycofany ze służby 7 października 1958 roku, a niedługo później statek został zezłomowany.

Kolejny statek z Wieluniem w nazwie. Matką chrzestną okrętu Jadwiga Poznerowicz

Wiele lat później nazwę "Wieluń" otrzymał kolejny, zwodowany w lipcu 1979 roku okręt.

Wystarały się o władze miasta oraz Towarzystwo Przyjaciół Wielunia. Ich przedstawiciele udali się do dyrekcji Polskiej Żeglugi Morskiej z kandydaturą Wielunia, uzasadniając ją tym, że miasto tuż po wojnie miało już swój statek, który jednak trafił na złom w roku 1958.

W końcu zapadła decyzja korzystna dla Wielunia, choć o nazwę starało się jeszcze kilkanaście innych miast. Nie ulega żadnej wątpliwości, że ZUGiL dorzucił się do budowy statku. Tajemnicą poliszynela pozostaje jedynie fakt, jak duży był udział finansowy firmy w tym przedsięwzięciu.

Tę prestiżową dla miasta inicjatywę wsparł ówczesny dyrektor przedsiębiorstwa Stanisław Poznerowicz. Jego zaangażowanie było tak duże, że matką chrzestną okrętu została jego żona Jadwiga, która podczas uroczystego wodowania w Szkocji rozbiła symboliczną butelkę szampana o burtę statku.

Do kraju jednostka przypłynęła kilka miesięcy później, polską banderę podniesiono na statku w porcie w Szczecinie w maju 1980 roku przy udziale delegacji z Wielunia. Kolejną okazją do wyjazdu nad morze przedstawicieli miasta był setny rejs statku.

- Zostaliśmy podjęci z honorami. Z dużą ciekawością i ekscytacją zwiedzaliśmy statek. Sam rejs był dla nas dużym przeżyciem - wspomina uczestnik wyprawy Karol Guzowski.

„Wieluń” był statkiem towarowym o długości 95 metrów i ładowności ponad 4 tys. ton. Makietę statku i pamiątki z nim związane można było oglądać w 2018 r. w Muzeum Ziemi Wieluńskiej na wystawie z okazji 735-lecia miasta.

W naszej galerii znajdziecie między innymi zdjęcia okrętów, które nosiły nazwę "Wieluń".

Statki, które nosiły imię "Wieluń" ARCHIWALNE ZDJĘCIA

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

LG

LG 32LQ630B6LA

1 341,00 zł910,00 zł-32%
miejsce #2

Philips

PHILIPS 43PFS5505

1 626,79 zł1 099,00 zł-32%
miejsce #3

Kruger & Matz

Kruger&Matz KM0224

732,00 zł540,00 zł-26%
miejsce #4

TCL

TCL 50P615

2 088,71 zł1 598,00 zł-23%
miejsce #5

Samsung

Samsung UE50TU7092

2 048,96 zł1 569,00 zł-23%
miejsce #6

LG

LG OLED77A13LA

9 999,00 zł8 699,00 zł-13%
Materiały promocyjne partnera

Wystawa "Postawy" - sztuka z wartościami w dzisiejszym świecie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie